Handig, snel en soms verbluffend

AI kan in seconden een dossier samenvatten waar je zelf een middag voor nodig zou hebben. Het kan suggesties doen voor relevante jurisprudentie of wetsartikelen, en soms komt het met verbanden waar je zelf nog niet aan had gedacht. Net als een stagiair die een oude noot van Kortmann uit het archief opduikelt.

Het voelt efficiënt, soms zelfs verbluffend. Maar net als bij de stagiair geldt: het werk moet altijd door een ervaren jurist worden gecontroleerd.

Het risico van blind vertrouwen

Iedere jurist kent voorbeelden van stagiairs die iets te zelfverzekerd een conclusie trekken. Hetzelfde gebeurt met AI. De techniek kan feiten verzinnen of context missen. En waar een stagiair nog bloost en toegeeft dat hij een fout heeft gemaakt, blijft AI stoïcijns zijn uitkomst presenteren.

Een waardevolle sparringpartner

Als we AI zien als stagiair, verandert ook ons verwachtingspatroon. Je vraagt geen eindproduct, je vraagt een eerste versie — een concept dat je zelf verder aanscherpt. In die rol is AI een uitstekende sparringpartner: snel, veelzijdig en altijd beschikbaar.

Bovendien kan AI de drempel verlagen om vaker kleine analyses of scenario’s te toetsen. Daar profiteert de praktijk van.

De menselijke maat blijft cruciaal

Maar één ding verandert niet: de kern van het recht blijft menselijk. Of het nu gaat om de uitleg van een wet, de afweging van belangen of de toepassing van redelijkheid en billijkheid — daar is geen algoritme voor.

De stagiair leert het vak door mee te kijken met de meester. AI kan nog veel leren, maar blijft altijd een hulpmiddel.

Tot slot

Misschien is dat wel de beste manier om AI te plaatsen in de juridische wereld: niet als bedreiging of vervanger, maar als digitale stagiair. Handig, snel, soms inspirerend, maar nooit zelfstandig.

De echte verantwoordelijkheid blijft waar die hoort: bij de jurist van vlees en bloed.